اهمیت و ضرورت آموزش مدیران

نقش آموزش وپرورش در هر کشور و جامعه ای از لحاظ مختلف حائز اهمیت فراوان بوده است و در زمینه هایی از قبیل توسعه اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی این اهمیت بیش از سایر زمینه ها ملموس و مشهود است و پیشرفت و توسعه پایدار هر جامعه ای بدون شک در گرو آموزش کارآمد و سیستم آموزش و پرورش بروز متناسب با شرایط روز و نیاز است. آموزش و پرورش نه تنها خود یکی از مهمترین نهادهای اجتماعی (و شاید به بیان بهتر مهمترین سازمان و ارگان اجتماعی هر کشوری است) بلکه تأثیر بسیار مهم و بسزایی بر عملکرد و کیفیت کاری سایر ارگان ها و بخش های هر جامعه ای دارد.

حال این سازمان که خود متولی امر آموزش و توسعه همه جانبه کشور و مهمترین منبع آن، یعنی نیروی انسانی که همانا نیروی فکری مکار را تشکیل خواهد داد است، بدون شک نیازمند آموزش های درون سازمانی و حین خدمت مستمر و فراگیر نیز می باشد. یکی از مهمترین بخش های هر سازمان بالاخص سازمان آموزشی بخش مدیریت آن است که در واقع عنصر هدایت کننده و جهت دهنده به سایر عناصر سازمان و تلاشهای آنان است. «مدیـران در اثربخشـی سازمـان (انتخاب و تحقق اهداف مناسب) و کـارآیی آن (تحقق اهداف با حداقل منابع) نقـش مهمی دارند. چگونگی کارکرد مدیران در درون هـر سـازمـان از جمله سازمان آموزش و پرورش، بر عملـکرد جامعه تأثیر عمیقی می گذارد و منجر به تغییرات شگرف و بی سابقه در اقتصاد، سیاست علم، تکنولوژی و غیره می گردد.»(پرداختجی،1374،4)

آموزش و پرورش از جمله مسائلی است که با سرنوشت انسان ها و جوامع سرو کار دارد .با توچه به تحولات سریع در ابعاد گوناگون زندگی اجتماعی ،انسان های امرئز بر خلاف گذشته دیگر نمی توانند به اندوخته ها و اطلاعات حاصل از نظام آموزشی سنتی قناعت کرده  و با کمک آن به انتظارات و مسئولیت های فردی و شغلی پاسخ دهند. از این رو به منظور تعادل بین روش های انجام کار  از طرفی و یافته ها و اطلاعات جدید از طرف دیگر ،اکثر نهادها آموزش و پرورش کارکنان را به عنوان جزئی جدائی ناپذیر از دنیای سازمانی خود پذیرفته اند.(فتحی واجارگاه ،1373: 1)

مدیران آموزشی با بهره گیری از اطلاعات به روزشده ،می توانند اقدام به اتخاذ و اجرای سیاست های کاربردی و علمی متناسب با شرایط و امکانات  و تحولات حیطه کاری خود کرده و با استفاده  از اطلاعات پردازش شده  در دسترس ،نیازمندیهای مختلف واحد آموزشی تحت مدیریت خود را از قبیل برنامه ریزی ،کنترل،تامین منابع ،کیفیت بخشی و..... پاسخ داده و به بهینه سازی روشهای کاری و افزایش راندمان برنامه های مدرسه بپردازد.(باستانی پور مقدم،1381  :16)

یک عامل بسیار مهم در توسعه مهارتهای علمی و عملی مدیران آموزشی ،آشنائی آنها با رویکردهای جدید در ابعاد مختلف فن آوری آموزشی است.بدیهی است که توسعه اطلاعات فوق در تغییر ساختار فکری و ایجاد انگیزه های لازم نقش عمده ای را خواهد داشت.

     هر سازمانی به افراد آموزش دیده و با تجربه نیاز دارد تا ماموریت خود را به انجام برساند.اگر توانائیهای کارکنان موجود پاسخگوی این نیاز باشد،آموزش کارکنان ضرورت چندانی نمی یابد. اما اگر جنین نباشد لازم است سطح مهارت ، توانائی و انطباق پذیری آنان افزایش یابد.

این احتمال که فرد جوانی مهارتهائی را بیاموزد و آنها را تا حدود چهل سال کار خود بدون تغییر بنیادی ادامه دهد دیگر بسیار ضعیف یا به کلی محال است. در جامعه ای که به یرعت در حال دگرگونی است .

آموزش کارکنان نه تنها مطلوب است بلکه فرآیندی اسپت که هر سازمانی باید برای آن منابعی را د رنظر بگیرد تا همواره نیروی انسانی کارآمد و مطلعی در اختیار داشته باشد.(ربیعی مندجین،1378 :9)

  درون سازمان آموزش و پرورش  نیز مدیران مدارس که مسئولیت هدایت و مدیریت فراگیران و معلمان را بر عهده دارند، خود نیازمند آموزشهای اصولی، مداوم و مستمر می باشند. زیرا این آموزش یکی از راه های مهم و حیاتی راستای جهت دهی و هدایت تلاش های انجام شده به منظور حصول اهداف آموزشی طراحی و در نظر گرفته شده است. این دوره های آموزشی و باز آموزی که تحت نام حین خدمت شناخته می شوند خود، در صورتی مفید و سودمند خواهند بود که بر اساس بخش نیازهای آموزشی افراد و مدیران مورد آموزش و پس از انجام نیازسنجی های لازم اجرا گردند.   «ویلیام جیمز از دانشگاه هاروارد یک بررسی نتیجه گرفت که کارکنان در سازمانها از 20 تا 30 درصد توانائی های خود استفاده می کنند. تحقیق او نشان داد که اگر کارکنان آموزش ببینند و به طور شایسته برانگیخته شوند، 80 تا 90 درصد از توانائیهای خود را بروز می دهند.» ( صباغیان،1374 :29).

با عنایت به نقش حیاتی و کلیدی مدیران و اهمیت آموزش آنان، اجرای نیازسنجی منطقی، عاقلانه و عملی، علاوه بر اجرای آموزش مورد نیاز و متناسب با نیازهای واقعی، از هدر رفت سرمایه های فراوانی از قبیل بودجه،امکانات و زمان  در سطح گسترده ای جلوگیری می کند.

نقطه آغازین و اولین مرحله هر برنامه آموزشی، مشخص نمودن نیازهای آموزشی است که نقش بسیار مهمی در طراحی مناسب دوره آموزشی و اثر بخشی آن دارد و می توان گفت : «در فرآیند آموزش و بهسازی، هیچ وظیفه ای مهمتر از تعیین نیاز وجود ندارد.» (عباس زادگان و ترک زاده، 1379، 56) 

 

 

 

منابع:

(پرداختچي ، محمد حسن(1373) ، مديريت آموزشي به عنوان قلمرويي حرفه اي  فصلنامه مديريت در آموزش  و پرورش ،فصلنلمه مدیریت در آموزش و پرورش سال سوم شماره 2 ، شماره مسلسل 10

(باستانی پورمقدم،مهشید.(1381).مدیران مدارس و آی سی تی، تهران .رشد مدیریت مدرسه ش1)

ربیعی مندجین ،محمدرضا(1378).ماهنامه فرهنگ و تعاون .شماره 15 دیماه

فتحي واجارگاه ، كورش (1373) آشنايي با آموزش ضمن خدمت كاركنان .تهران ، انتشارات وزارت فرهنگ وارشاد )

عباس زادگان،سیدمحمد. ترک زاده،جعفر.(1379) نیاز سنجی آموزشی در سازمان ها،   تهران، شرکت انتشار